FANDOM


Skołoci
Królestwo Scytii
700 p.n.e.-III wiek n.e. Państwo Ostrogotów
Państwo Hunów
Królestwo Sarmatów
Język używany scytyjski, grecki
Stolica Kamienskoje, Neapol Scytyjski
Ustrój polityczny Królestwo
Ostatnia głowa państwa król Palakus
Liczba ludności ()
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

ok. 9.000.000
osób/km²
Historia Państwa
Mapa

Królestwo Scytii – historyczne królestwo, położone w starożytności na terenie południowej Ukrainy.

HistoriaEdytuj

Scytowie pierwotnie mieszkali na terenie Ałtaju i Tanu-Tuwy (wschodnia część kultury andronowskiej), skąd najeżdżali ziemie chińskiej dynastii Zhou. Doowdem na ich obecność są kurhany odnalezione w republice Tanu-Tuwy.

Od XIII do X wieku p.n.e. nastąpiła klęska głodu i wyludnienie na terenach kultury andronowskiej i zrębowej. Na niektórych terenach liczba ludności spadła o 90%. Na terenach nadczarnomorskich powstały kultury, na bazie których później powstaną plemiona kimeryjskie. Na byłych terenach andronowskich powstała kultura tagarska, której siedziby są zlokalizowane nad południowym Jenisejem oraz kultura ałdy-bielska, która była kolebką Scytów[1]. Część została na tych terenach, stając się przodkami Saków, inna część przeszła terenami na północ od Morza Czarnego, a następnie od wschodu weszła na teren Ukrainy i Wołgi. Oni sami siebie nazywali Skołotami. Scytowie wyparli ze swych ziem indoirańskich Kimeryjczyków, którzy rządzili na Krymie. Scytowie po raz pierwszy są wzmiankowani w źródłach asyryjskich z ok. 670 r. p.n.e., gdzie jest mowa o nieudanym ataku króla Ispakoisa (Iszpaka[2]. Pochodząca z tego okresu Iliada mówi o Amazonkach znad Morza Czarnego, które pomagały Trojanom.

Najazdy scytyjskie na Azję Mniejszą Edytuj

Scytowie w drugiej połowie VII wieku p.n.e. zajęli ziemie Kimerów, a następnie wkroczyli na Kaukaz, poruszając się wzdłuż wschodniego wybrzeża. Najpierw zajęli ziemie tzw. kultury Koban, po obu stronach Kaukazu, na terenie dzisiejszej Osetii Północnej, co dało początek teoriom, jakoby Osetyjczycy pochodzili od Scytów. Początkowo współistnieli z nią pokojowo, wskazują na to scytyjskie groby na Kaukazie. Scytowie mieszkali się z miejscową arystokracją[3]. Później osiedlili się oni między rzeką Kurą i Araksem. Tereny te był potem zwane Skythenoi przez Xenofona, Sacassani przez Pliniusza Starszego oraz Sacasene przez Ptolemeusza. Około 670 p.n.e. Scytowie pod wodzą Ispakaiosa zaatakowali Asyrię, lecz ci zawarli z nimi separatystyczny pokój.

Pierwszym państwem, jakie padło pod ciosami Scytów (a także Kimerów) było Urartu. Niedługo później Scytowie pod wodzą króla Madjasa wkroczyli do Medii i zajęli ją (653 p.n.e.[4]). Byli sojusznikami Asyrii i udzielili im pomocy, kiedy Medowie zaatakowali ich stolicę Niniwę. Potem najechali oni i zniszczyli królestwo Urartu. Następnie przeszli przez Syrię. Ludność uciekała do potężnie obwarowanych twierdz, razem z wojskiem, a cała reszta, wsie i miasteczka, wszystko padało łupem Scytów. Omijając większe miasta, razem z taborem jeńców wkroczyli do Izraela. Rozłożyli obóz pod miastem Bet-Szan w Izraelu, co wyjaśnia, dlaczego długo nazywano je Scytopolis[5]. Dalej ruszyli przez Galileę i wzdłuż Morza Śródziemnego, niszcząc osady filistyńskie: Aszdod, Gaza i Ekron. Jerozolimę jednakże oszczędzili. Wreszcie wkroczyli do północnego Egiptu przez Synaj i stanęli u bram Nilu, jednak ówczesny faraon Psametych (Psametyk) wyszedł im naprzeciw, a potem przebłagał ich darami i modlitwami, by oszczędzili kraj. Zostawili oni jednak w kraju część armii, organizując wypady na ziemie izraelskie, choć Jerozolima nie została zdobyta. Po wycofaniu się ruszyli w bezładzie na północ. Po drodze zdobyli oni i złupili świątynię Afrodyty w Aszkelonie. Następnie służąc w wojsku babilońskim zdobyli i złupili Niniwę. Wycofali się oni w końcu ze zdobytych terenów. W Medii król Kjaksares kazał wydać ucztę na cześć Scytów, a po upiciu, wymordować ich (625 p.n.e.). Ogólnie ich panowanie w tych rejonach trwało 28 lat. Scytowie byli świetnymi łucznikami i konnymi. Wydarzenia te znajdują odzwierciedlenie w Biblii . Tereny między Araksem i rzeką Kurą (dzisiejsza Armenia ) były określane jako Skythenoi przez Xenofonta, Sacassani przez Pliniusza Starszego oraz Sacasane przez Ptolemeusza. Wincenty Kadłubek mówi o tym, jak lechicki król Lestek III podbił Getów, Partię oraz „kraje zapartańskie”, a także Saksonię, Westfalię i Turyngię na zachodzie, co prawdopodobnie odnosi się do tej historii. Jest to też prawdopodobnie pomieszanie kilku innych historii. Na przełomie V i VI wieku p.n.e. rządził pierwszy znany władca scytyjski, Skyles. Jego matka pochodziła z Hellady, a on został wychowany w kulturze greckiej. Budował rzymskie budowle, miał jedną żonę i doprawiał greckie obrzędy. Scytyjski dowódcy zaczęli przeciw niemu spiskować. Uciekł do Tracji, jednak Octamsadas – nowy władca scytyjski wkroczyli do Rumunii i na podstawie traktatu Skyles został im wydany, a potem wykonano na nim wyrok śmierci i pochowano w Nikonium. Tu kończy się opowieść Herodota.

Najazdy Scytów na PolskęEdytuj

Około VII wieku p.n.e. Scytowie zaczęli coraz bardziej przeć na Dunaj, a później wzdłuż niego na Siedmiogród. Zajęli wielką dolinę Węgierską, a później przez Bramę Morawską w Czechach i wkroczyli do Polski. Przeszli przez Płaskowyż Głubczycki i podzielili się na trzy oddziały. Jeden poszedł przez Śląsk do Ziemi Lubuskiej. Spustoszyli łużyckie grody na Śląsku, Górę Ślężę i Strzegom, Morawach i Łużycach. Zniszczyli gród Wicina w województwie lubuskim. W 1882 roku w Witaszkowie w województwie lubuskim odkryto skarb, wykonany nad Morzem Czarnym około 500 p.n.e. Ważący 4,5 kg skarb składał się pochwy i rękojeści miecza, obrączki, klejnotów i igieł. Prawdopodobnie był to kurhan scytyjskiego wodza, który poległ w czasie bitwy, Jego część do dzisiaj spoczywa w Berlinie. Część przeszła przez Małopolskę i Ojców. Kolejnym zniszczonym miastem był Ogrodzieniec w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Dowodem na to są znajdowane brązowe groty strzał w grobach kultury łużyckiej. Ślady najazdów znajdujemy na Kujawach i w Małopolsce. Być może zniszczyli Biskupin. Inni żołnierze poszła na Podkarpacie. Scytowie zaskakiwali osadników w nocy, palili osady i uprowadzali mieszkańców w niewolę. Spowodowało to regres, a długofalowo upadek kultury łużyckiej .

Najazd Dariusza I WielkiegoEdytuj

Scytowie po podporządkowaniu sobie wielkich terytoriów kazały im płacić sobie haracz. W VI w.p.n.e. miasta scytyjskie dostarczały duże ilości jedzenie dla greckich miast państw. Doprowadziło to do konfliktu z perską dynastią Achemenidów. W 512 roku p.n.e. 700 tysięczna perska armia Dariusza I Wielkiego zaatakowała Scytów[6]. Najpierw przeszła przez most przerzucony nad Hellespontem, a potem przez most przerzucony nad Dunajem na tereny Ukrainy . Posuwała się naprzód, wzdłuż wybrzeży Morza Czarnego. Na naradzie jaka się wtedy odbyła, postanowiono, że Scytów wesprą Budynowie, Gelonowie, oraz Neurowie. Scytowie palili miasta, zatruwali studnie i wypalali pola. Stosowali wojnę podjazdową, wspierani przez Budynów i Sarmatów. Dariusz I wszedł do zniszczonej i opustoszałej stolicy Scytów. Wtedy scytyjscy posłowie przysyłali im żabę, mysz, ptaka i pięć strzał. Dariusz Wielki zrozumiał to jako akt poddania im ich ziemi (mysz), wody (żaba) i armii (ptak)[7]. Kapłan jednak przepowiedział, że oznacza to, iż jeśli Persowie nie zamienią się w żaby, myszy lub ptaki zostaną rozgromieni. Dariusz Wielki przekroczył rzekę Don (Tanais) i wkroczył do kraju Sarmatów[6]. Potem Persowie wkroczyli na północ, do kraju Budynów i Neurów, niszcząc miasta. Przerażeni Scytowiepostanowili odesłać na północ część obywateli. W końcu jednak Dariusz nakazał zatrzymanie się na Wołdze i Persowie zaczęli się wycofywać. W końcu dotarli do Dunaju. Ich greccy poddani mieli wysadzić most, jednak w końcu do tego nie doszło.

W 339 r. p.n.e. Filip, władca Macedończyków rozkazał scytyjskiego władcy, Ateasowi ustawić posąg Heraklesa u ujścia Dunaju. Ten się nie zgodził, w odpowiedzi na co Macedonia wypowiedziała im wojnę. Był to oczywiście tylko pretekst, ale armia grecka przekroczyła Dunaj w okolicach Dobrudży i zwyciężyła z wojskami scytyjskimi. Król Ateas został zabity, a Macedończycy zdobyli 20.000 niewolników oraz 20.000 koni najczystszej krwi. W IV wieku p.n.e. kolejny władca macedoński, Aleksander Wielki podbił ogromne azjatyckie tereny. W 335 roku p.n.e. jego armia przekroczyła Dunaj. Na jej przeciwległym brzegu było 4000 jeźdźców i 10.000 pieszych sojuszu scyto-geckiego. Udało mu się pokonać ich armię oraz czasowo zająć północny brzeg Dunaju. W 331 r. p.n.e. jeden z jego dowódców, Zopyrion pomaszerował wzdłuż Morza Czarnego i dotarł do Olbii. Rozpoczął jej oblężenie, jednak burza zatopiła jego flotę. Rozpoczął odwrót, a Scytowie rozpoczęli wojnę podjazdową. W czasie jednego z ataków zginął sam Zopyrion. Był to koniec potęgi scytyjskiej. W IV wieku p.n.e. Sarmaci mieszkający dotąd na wschodzie pomaszerowali na zachód i wyparli Scytów, docierając aż do Dunaju. Resztki Scytów uciekły na teren Dobrudży i wymieszały się z Trakami. Pozostała część Scytów założyła nowe państwo na terenie Krymu ze stolicą w Neapolu Sycylijskim. W 110 r. p.n.e. król Pontu wysłał armię na Krym, która pokonała Scytów. Scytowie toczyli wojnę z Grekami, Rzymianami i miejscowymi państwami. Za każdym razem przegrywali.

Przypisy

BibliografiaEdytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki